1. Tổng quan về chính sách điều chỉnh thuế nhập khẩu mới
1.1. Nghị định 73/2025/NĐ-CP có gì mới?
Ngày 31/3/2025, Chính phủ Việt Nam chính thức ban hành Nghị định 73/2025/NĐ-CP – một bước đi quan trọng trong việc điều chỉnh thuế nhập khẩu để ứng phó linh hoạt với biến động chuỗi cung ứng toàn cầu. Nội dung chính của nghị định này là cập nhật và sửa đổi mức thuế suất ưu đãi đối với nhiều nhóm hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm tiêu dùng và nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Một số nhóm hàng được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đáng chú ý bao gồm: thịt gia cầm đông lạnh, hạt khô, trái cây tươi và các sản phẩm từ socola. Ngoài ra, ethane – nguyên liệu quan trọng trong ngành hóa dầu – cũng được áp dụng mức thuế nhập khẩu 0% nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp sản xuất hạ nguồn. Việc điều chỉnh thuế nhập khẩu lần này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho các doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh và ổn định thị trường tiêu dùng.
???? Chi tiết Nghị định 73/2025/NĐ-CP – Cổng thông tin Bộ Tài chính
Mục tiêu của chính sách thuế mới
Việc điều chỉnh thuế nhập khẩu không chỉ là công cụ tài chính mà còn là đòn bẩy thúc đẩy tiêu dùng nội địa trong bối cảnh áp lực giá cả leo thang. Một mặt, chính sách này giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thực phẩm nhập khẩu với giá tốt hơn; mặt khác, nó hỗ trợ doanh nghiệp chế biến thực phẩm giảm chi phí đầu vào, góp phần ổn định giá thành sản phẩm.
Bên cạnh đó, chính sách cũng hướng tới mục tiêu điều tiết cung–cầu trên thị trường, giảm áp lực lạm phát và tăng khả năng tiếp cận nguyên liệu chất lượng cao từ thị trường quốc tế. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam thích ứng tốt hơn với các FTA như EVFTA hoặc CPTPP và tiếp tục hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
2. Danh mục mặt hàng được hưởng thuế ưu đãi nhập khẩu
Việc điều chỉnh thuế ưu đãi nhập khẩu theo Nghị định 73/2025/NĐ-CP là một trong những bước đi chiến lược của Chính phủ nhằm thúc đẩy sản xuất – chế biến trong nước và đảm bảo nguồn cung hàng hóa ổn định. Theo đó, từ ngày 31/3/2025, nhiều nhóm thực phẩm thiết yếu và nguyên liệu đầu vào được áp dụng mức thuế thấp hoặc miễn thuế hoàn toàn khi nhập khẩu.
2.1. Các nhóm thực phẩm chính
Trong danh sách các mặt hàng được hưởng thuế ưu đãi nhập khẩu, nhóm thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn. Các sản phẩm như thịt gia cầm, trái cây tươi, hạt khô, socola… được điều chỉnh giảm mức thuế suất, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, đồng thời hỗ trợ ngành chế biến thực phẩm có thêm nguyên liệu đầu vào ổn định. Chính sách này cũng góp phần làm dịu áp lực giá cả và đảm bảo cân đối thương mại giữa nhập khẩu và sản xuất nội địa.
2.2. Hàng hóa nguyên liệu đầu vào
Ngoài thực phẩm, thuế ưu đãi nhập khẩu còn áp dụng cho một số nguyên liệu công nghiệp quan trọng như ethane và các chất khí/hóa chất phục vụ sản xuất. Đáng chú ý, một số mặt hàng trong nhóm này được hưởng mức thuế 0%, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực nhựa, hóa chất, năng lượng giảm chi phí đầu vào và tăng sức cạnh tranh.
Việc mở rộng danh mục hàng hóa được áp dụng thuế ưu đãi nhập khẩu không chỉ hỗ trợ ổn định giá cả, mà còn là bước đệm quan trọng giúp doanh nghiệp nội địa phục hồi và mở rộng quy mô sau giai đoạn biến động kinh tế. Bạn đọc có thể xem chi tiết danh sách hàng hóa hưởng thuế ưu đãi mới nhất tại đây – theo Tổng cục Hải quan Việt Nam.
3. Biện pháp thuế chống bán phá giá tạm thời
3.1. Thép mạ kẽm từ Trung Quốc và Hàn Quốc
Từ ngày 1/4/2025, Việt Nam chính thức áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời đối với thép mạ kẽm có xuất xứ từ Trung Quốc và Hàn Quốc, theo thông báo của Bộ Công Thương dựa trên kết quả điều tra sơ bộ. Mức thuế được áp dụng dao động từ 10,56% đến 22,35%, tùy theo doanh nghiệp xuất khẩu cụ thể, nhằm bảo vệ ngành thép trong nước trước nguy cơ thiệt hại do giá bán thấp hơn chi phí sản xuất nội địa.
Phạm vi áp dụng bao gồm các sản phẩm thép mạ hợp kim nhôm–kẽm, thép mạ kẽm dùng trong xây dựng, sản xuất nội thất, điện lạnh… Việc áp dụng thuế chống bán phá giá được kỳ vọng sẽ tạo sân chơi công bằng cho doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời giảm bớt tình trạng cạnh tranh không lành mạnh từ bên ngoài.
3.2. Tác động gián tiếp đến chuỗi sản xuất Nhật Bản – Việt Nam
Mặc dù hàng hóa xuất xứ từ Nhật Bản không nằm trong diện bị áp thuế, nhưng quyết định áp thuế chống bán phá giá này lại gián tiếp tác động đến chuỗi cung ứng có liên quan. Nhiều doanh nghiệp Nhật đang đầu tư sản xuất tại Việt Nam sử dụng thép mạ kẽm nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc Hàn Quốc làm nguyên liệu đầu vào. Việc tăng giá nguyên liệu có thể dẫn tới việc điều chỉnh giá thành, hoặc dịch chuyển nguồn cung ứng sang các thị trường khác như Ấn Độ, Thái Lan hoặc nội địa hóa sâu hơn tại Việt Nam.
Một số chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp FDI sẽ buộc phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng hoặc tìm kiếm đối tác nội địa uy tín nhằm giảm thiểu rủi ro chi phí. Đây là lúc mà các nhà sản xuất thép trong nước cần nâng cao chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật để tận dụng cơ hội thay thế nhập khẩu.
4. Tác động của việc điều chỉnh thuế nhập khẩu đến doanh nghiệp
4.1. Cơ hội và thách thức
Việc điều chỉnh thuế nhập khẩu thực phẩm theo Nghị định 73/2025/NĐ-CP từ ngày 31/3/2025 đã mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp trong lĩnh vực chế biến, phân phối thực phẩm. Các mặt hàng như thịt gia cầm, hạt khô, socola, trái cây nhập khẩu… được hưởng mức thuế ưu đãi thấp hơn, giúp giảm giá thành và tăng khả năng cạnh tranh. Đây là điều kiện thuận lợi để các chuỗi bán lẻ, siêu thị và doanh nghiệp F&B trong nước đa dạng nguồn cung và tối ưu biên lợi nhuận. Đồng thời, người tiêu dùng cũng được hưởng lợi từ việc tiếp cận sản phẩm nhập khẩu giá tốt hơn.
Tuy nhiên, với ngành cơ khí và xây dựng, thách thức gia tăng đáng kể. Từ ngày 1/4/2025, Việt Nam bắt đầu áp dụng thuế chống bán phá giá đối với thép mạ kẽm từ Trung Quốc và Hàn Quốc, với mức thuế dao động từ 10–22%. Điều này khiến giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, đẩy chi phí sản xuất lên cao và ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng trong nước.
4.2. Phân tích tác động theo từng ngành hàng
-
Ngành thực phẩm – F&B: Các công ty như Vinamilk, TH True Milk, Acecook hay các chuỗi bán lẻ như WinMart, AEON Mall đang đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu đầu vào từ EU và ASEAN để tận dụng ưu đãi thuế nhập khẩu thực phẩm. Nhiều nhà cung ứng quốc tế cũng đang tích cực mở rộng kênh phân phối tại Việt Nam thông qua OTS (on-the-spot import/export).
-
Ngành cơ khí – xây dựng: Các doanh nghiệp sản xuất cơ khí như Hòa Phát, Pomina phải xem xét lại nguồn cung thép, thậm chí cân nhắc nội địa hóa sản xuất để đối phó với biến động giá do thuế. Nguy cơ trì hoãn dự án xây dựng là điều có thể xảy ra nếu chi phí thép tiếp tục leo thang.
5. Doanh nghiệp cần làm gì để thích ứng?
5.1. Chủ động cập nhật chính sách hải quan và thuế
Trong bối cảnh chính sách thuế nhập khẩu thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu thay đổi liên tục, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi các văn bản pháp lý mới từ Tổng cục Hải quan Việt Nam và Bộ Tài chính. Nắm bắt sớm thông tin giúp doanh nghiệp thích ứng thuế nhập khẩu hiệu quả, tránh bị động khi chính sách có hiệu lực. Bên cạnh đó, việc cập nhật các quy định về chứng từ xuất xứ, ưu đãi C/O cũng giúp rút ngắn thời gian thông quan và giảm rủi ro bị truy thu thuế sau thông quan.
5.2. Tái cấu trúc chuỗi cung ứng nguyên liệu
Việc điều chỉnh thuế ưu đãi với một số mặt hàng như socola, trái cây, ethane… tạo điều kiện để doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường truyền thống (như Trung Quốc hay Mỹ), các doanh nghiệp nên mở rộng quan hệ nhập khẩu từ ASEAN, EU hoặc khu vực Trung Đông, đặc biệt khi nhiều mặt hàng đang được áp dụng thuế suất 0% theo Nghị định 73/2025/NĐ-CP. Việc này không chỉ giúp đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro địa chính trị và biến động giá.
5.3. Tận dụng ưu đãi từ các FTA hiện hành
Các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP, UKVFTA đang mở ra cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam trong việc tiếp cận thị trường quốc tế với mức thuế ưu đãi. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích, doanh nghiệp cần đầu tư vào việc truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa quy trình sản xuất và cập nhật quy định của từng thị trường. Tham khảo thêm tại bài viết “FTA mang lại gì cho ngành thực phẩm Việt?” để hiểu rõ cách thức vận hành và thủ tục ưu đãi.
Thích ứng thuế nhập khẩu không còn là lựa chọn – mà là yêu cầu sống còn trong kỷ nguyên hội nhập mới.
